50,1757$%0,06
56,3059€%0,70
6.630,83%1,14
10.863,00%0,26
43.281,00%0,27
4.106,74%1,00
3751030฿%-1.07126
02:00
Bir insan, akşam evinin kapısını kapattığında dışarıdaki bütün tehlikelerin sona erdiğine inanmak ister. Sabah işe gidebilmeyi, çocuğunun okuldan sağ salim döneceğini, emeğinin karşılığını alacağını ve başına bir şey geldiğinde yardımına koşacak birilerinin bulunacağını düşünmek ister.
Çünkü insan yalnızca yaşamak için değil, kendini güvende hissederek yaşayabilmek için de mücadele eder.
Bugün dünyanın farklı coğrafyalarından gelen savaş, çatışma, yağma ve yıkım görüntülerine baktığımızda aslında yalnızca şehirlerin değil, insanların birbirine duyduğu güvenin de nasıl yok olduğunu görüyoruz.
Evler yıkılıyor, aileler dağılıyor, çocuklar gelecek hayallerini kaybediyor. İnsanlar bazen bir gecede yıllarca emek vererek kurdukları hayatlarından koparılıyor.
Bütün bu görüntülerin karşısında insanın aklına ister istemez aynı soru geliyor:
Bir insan, hangi noktada başka bir insanın hayatını elinden alınabilecek bir eşya gibi görmeye başlıyor?
Dünya düzeninin değiştiğinden söz ediyoruz. Devletleri, ittifakları, ekonomik çıkarları, enerji kaynaklarını ve güç mücadelelerini tartışıyoruz. Ancak bütün bu büyük hesapların ortasında sıradan insanın en temel soruları giderek daha fazla önem kazanıyor.
Evimizde güvende miyiz? Çocuklarımızın geleceği var mı? Haksızlığa uğradığımızda hakkımızı arayabilecek miyiz?
Bu soruların cevabı belirsizleştiğinde yalnızca ekonomik veya siyasi bir kriz yaşanmıyor. İnsanların hayata duyduğu güven de sarsılıyor.
İşte tam bu noktada korku, toplumların en büyük sınavlarından birine dönüşüyor.
İnsan kendisini korumak, bir yere ait olmak ve güvende hissetmek ister. Bu ihtiyaç son derece doğaldır. Ancak tehlike, güven arayışının başkalarını düşman ilan ederek karşılanmaya çalışılmasıyla başlar.
Önce insanlar gruplara ayrılır. Ardından farklılıklar tehdit olarak gösterilir. Bir süre sonra komşu yabancıya, yabancı düşmana dönüşür.
Karşımızdaki insanın adını, hikâyesini, ailesini ve yaşadığı acıları unutup onu yalnızca bir kimlikle tanımlamaya başladığımızda vicdanımızla aramıza mesafe koyarız.
Oysa insanın acısı, hangi ülkede doğduğuna veya hangi tarafta bulunduğuna göre değişmez.
Toplumları ayakta tutan yalnızca ekonomik güç veya siyasi istikrar değildir. Adalet duygusu da en az bunlar kadar önemlidir.
İnsanlar kuralların herkes için eşit uygulanmadığını düşünmeye başladığında, hukuka ve kurumlara duydukları güven zedelenir.
Güçlü olanın her şeyi yapabildiği, güçsüz olanın ise hakkını aramakta zorlandığı bir düzen, zamanla toplumun ortak değerlerini de aşındırır.
Dürüstlük saflık, merhamet zayıflık, hakkını aramak ise boşuna çaba olarak görülmeye başlanırsa birlikte yaşama kültürünü nasıl koruyacağız?
Elbette yoksulluk, çaresizlik ve korku hiçbir zaman başkasının hayatına zarar vermenin gerekçesi olamaz. Herkes yaptığı eylemin sorumluluğunu taşımalıdır. Ancak suçun cezasız kaldığı, haksızlığın görmezden gelindiği ve insanların adalete ulaşamadığını düşündüğü bir ortamda toplumsal güvenin güçlenmesi de mümkün değildir.
Bir başka tehlike ise yaşanan acılara giderek alışmamız.
Televizyonlarda bir savaş görüntüsü izliyoruz. Üzülüyoruz. Birkaç dakika sonra başka bir habere geçiyoruz. Bir çocuğun korkusu, bir annenin gözyaşı, evini kaybeden bir ailenin çaresizliği gündemin yoğunluğu içerisinde kaybolup gidiyor.
Elbette dünyanın bütün acılarını omuzlarımızda taşımamız mümkün değil. Ancak acılardan uzaklaşmakla onları önemsiz görmeye başlamak arasında büyük bir fark var.
Bir çocuğun yaşadığı korkuyu hangi ülkede doğduğuna göre değerlendirmeye başladığımızda kendi vicdanımızı da sorgulamamız gerekir.
Bir ailenin evsiz kalmasını siyasi hesaplar içerisinde önemsizleştiriyorsak, insanlığın ortak değerlerinden uzaklaşıyoruz demektir.
Çünkü bugün başkasının yaşadığı haksızlığa sessiz kalan anlayış, yarın aynı haksızlık kendi kapısına geldiğinde savunacak bir değer bulamayabilir.
Bence bugün dünyanın en büyük ihtiyacı yalnızca yeni anlaşmalar, ekonomik programlar veya siyasi dengeler değil. İnsanların yeniden birbirine güvenebileceği bir düzenin kurulmasıdır.
Bunun yolu işleyen adaletten, hesap verebilir kurumlardan, sivilleri koruyan uluslararası kurallardan ve insanların insanca yaşayabileceği ekonomik koşullardan geçiyor.
Bizim de günlük hayat içerisinde sorumluluklarımız var.
Doğruluğunu bilmediğimiz bir bilgiyi yaymamak, bir topluluğu bütünüyle suçlamamak, haksızlık kimin başına gelirse gelsin karşısında durabilmek ve yardıma ihtiyaç duyan insanın kimliğinden önce yaşadığı sıkıntıyı görebilmek…
Bunlar belki savaşları tek başına bitirmez. Ancak nasıl bir dünyada yaşamak istediğimizi ortaya koyar.
Dünyanın nasıl bir geleceğe doğru ilerlediğini kesin olarak bilmiyoruz. Ancak sürekli korkuyla yaşayan, birbirinden şüphe eden ve başkasının acısına kayıtsız kalan insanların oluşturduğu bir dünyanın iyi bir gelecek sunamayacağını biliyoruz.
Ben değişen dünyaya bakarken büyük güçlerin hesaplarından önce sıradan insanların hayatını düşünüyorum.
Bir babanın çocuğunu okula gönderirken endişe duymamasını, bir annenin evladının eve dönmesini korkuyla beklememesini, bir insanın hakkını aradığında yalnız kalmayacağını bilmesini önemsiyorum.
Çünkü insanın en büyük ihtiyaçlarından biri, zor zamanında bir başka insana güvenebilmesidir.
Bir toplumda insanlar birbirine sığınamıyorsa, orada yalnızca güvenlik değil, insanlık da yara almış demektir.
Dünya değişebilir, sınırlar değişebilir, güç dengeleri değişebilir. Ama ne olursa olsun insanın insana sığınabileceği bir hayatı kaybetmemeliyiz.
Çünkü bazen insanı hayatta tutan en büyük güç, karşısında kendisine uzanan bir başka insanın elidir.
Leyla ÖZTÜRK
İş İnsanı
BENZİN UCUZLARKEN MOTORİN NEDEN CEP YAKIYOR? Prof. Dr. Ayhan ERDEM Yazdı.
TELİF HAKKI!